MiCA – co to jest i co unijne rozporządzenie o kryptoaktywach zmieniło w Polsce

MiCA to unijne rozporządzenie w sprawie rynków kryptoaktywów (Markets in Crypto-Assets, rozporządzenie 2023/1114). Obowiązuje bezpośrednio we wszystkich państwach UE i stosuje się je od 30 grudnia 2024 r. Po 1 lipca 2026 r. usługi w zakresie kryptoaktywów w Polsce mogą świadczyć tylko firmy z ważnym zezwoleniem MiCA. Polskich firm z takim zezwoleniem nie ma: w kraju wciąż brakuje ustawy, która wyznaczyłaby organ nadzoru. Zakaz z MiCA jest skierowany do podmiotów świadczących usługi w zakresie kryptoaktywów, a nie do ich klientów. Klienci firm bez zezwolenia nie korzystają jednak z ochrony MiCA, a takie firmy według komunikatu Izby Administracji Skarbowej w Katowicach należy traktować jako podmioty wysokiego ryzyka.

Czym jest MiCA w prostych słowach

Rozporządzenie MiCA przyjęto 31 maja 2023 r. Przepisy o stablecoinach stosuje się od 30 czerwca 2024 r., pozostałe – od 30 grudnia 2024 r. Rozporządzenie działa tak samo w każdym kraju UE i nie trzeba go przepisywać do prawa krajowego.

MiCA obejmuje podmioty, które emitują i oferują kryptoaktywa, ubiegają się o ich dopuszczenie do obrotu albo świadczą usługi w zakresie kryptoaktywów w UE. Do takich usług należą na przykład:

• przechowywanie kryptowalut klientów;
• prowadzenie platformy obrotu (giełdy);
• wymiana kryptowalut na pieniądze i na inne kryptowaluty;
• wykonywanie i przekazywanie zleceń klientów;
• doradztwo i zarządzanie portfelem;
• transfer kryptowalut w imieniu klienta.

Rozporządzenie dzieli kryptoaktywa na trzy rodzaje. Tokeny będące e-pieniądzem mają utrzymywać stałą wartość powiązaną z jedną walutą urzędową, na przykład z dolarem. Tokeny powiązane z aktywami mają utrzymywać stałą wartość w oparciu o inną wartość, prawo albo koszyk walut. Wszystkie pozostałe to na przykład bitcoin i tokeny użytkowe.

MiCA nie obejmuje unikalnych tokenów (NFT) ani kryptoaktywów, które są instrumentami finansowymi, depozytami albo pieniędzmi (z wyjątkiem tokenów będących e-pieniądzem), a także kilku innych kategorii.

Jak było w Polsce przed MiCA

Przed MiCA kantory kryptowalut w Polsce działały na podstawie ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy. Do prowadzenia działalności potrzebny był wpis do rejestru działalności w zakresie walut wirtualnych. Warunkiem wpisu był brak skazania przedsiębiorcy lub osób kierujących firmą za wymienione w ustawie przestępstwa umyślne oraz wiedza lub doświadczenie: szkolenie albo rok pracy w tej dziedzinie. Za działalność bez wpisu groziła kara do 100 000 zł.

Rejestr prowadzi Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. Informuje on, że nie jest organem nadzoru w rozumieniu MiCA i nie może udzielać zezwoleń MiCA. Wpis do rejestru nie jest zezwoleniem MiCA. Po 1 lipca 2026 r. nie uprawnia do działalności ani w Polsce, ani za granicą.

Co zmieniło się 1 lipca 2026 r.

MiCA dała firmom okres przejściowy. Kto zgodnie z prawem świadczył usługi w zakresie kryptoaktywów przed 30 grudnia 2024 r., mógł działać dalej do 1 lipca 2026 r. albo do decyzji w sprawie swojego wniosku o zezwolenie, w zależności od tego, co nastąpi wcześniej. Państwo UE mogło nie stosować tego okresu albo go skrócić, jeśli samo doszło do wniosku, że jego dotychczasowe przepisy są mniej rygorystyczne niż MiCA.

W Polsce okres przejściowy skończył się 1 lipca 2026 r. Według stanowiska UKNF nie można go przedłużyć ani ustawą, ani decyzją KNF. Polskie firmy nie mogą po tej dacie działać w ramach okresu przejściowego, dopóki nie uzyskają zezwolenia. Po 1 lipca 2026 r. usługi w zakresie kryptoaktywów mogą świadczyć tylko firmy z ważnym zezwoleniem MiCA.

Jeśli serwis nie uzyskał zezwolenia albo ogłosił zakończenie działalności, powinien umożliwić klientom przeniesienie aktywów i poinformować ich o dalszych krokach. Część sieci stacjonarnych wstrzymała wymianę kryptowalut. FlyingAtom zawiesił ją w kantorach i bitomatach od 1 lipca 2026 r. i wybrał drogę licencji w innym kraju UE. Sieć kantorów Kanga zakończyła świadczenie usługi z powodu MiCA. To The Moon zawiesił usługi od 1 lipca, a Wymienbitcoina.pl zakończyła wymianę.

Dlaczego w Polsce nie ma własnych zezwoleń MiCA

W Polsce nie ma ustawy, która stosuje MiCA. Jak poinformowała KNF 23 czerwca 2026 r., z tego powodu żaden polski organ nie został dotychczas wyznaczony jako organ nadzoru w rozumieniu MiCA, z wyjątkiem nadzoru nad emitentami tokenów będących e-pieniądzem. Według stanowiska UKNF wydawanie zezwoleń w Polsce będzie możliwe dopiero wtedy, gdy ustawa wyznaczy taki organ.

Sejm trzykrotnie uchwalił ustawę o rynku kryptoaktywów i za każdym razem prezydent ją zawetował:

• pierwsza ustawa – weto 1 grudnia 2025 r.; 5 grudnia Sejm nie uchwalił jej ponownie: 243 za, 192 przeciw;
• druga ustawa – weto 12 lutego 2026 r.; 17 kwietnia Sejm nie uchwalił jej ponownie: 243 za, 191 przeciw, 3 posłów się wstrzymało;
• trzecia ustawa – Sejm uchwalił ją 15 maja 2026 r., Senat nie wniósł poprawek; weto 11 czerwca 2026 r.; 4 września Sejm nie uchwalił jej ponownie: 241 za, 198 przeciw, 3 posłów się wstrzymało.

Przebieg prac nad każdą ustawą można sprawdzić na stronie Sejmu.

Kto może świadczyć usługi w zakresie kryptoaktywów w Polsce teraz

Firma z zezwoleniem MiCA z jednego kraju UE może działać także w innych krajach UE. Informuje w tym celu swój organ nadzoru, w jakich krajach i jakie usługi zamierza świadczyć. Według stanowiska UKNF takie firmy mogą działać w Polsce także po 1 lipca 2026 r. i nie potrzebują biura w Polsce.

W rejestrze ESMA na 24 września 2026 r. z Polską na liście krajów są na przykład Payward Europe Solutions (Kraken, Irlandia), Coinbase Luxembourg, Revolut Digital Assets (Europe) (Cypr), Bybit EU (Austria), OKX Europe (Malta), XTB Limited (Cypr) i Bitstamp Europe (Luksemburg). Firmy Binance w rejestrze nie ma. Rejestr jest aktualizowany raz w tygodniu, dlatego przed skorzystaniem z usług sprawdź firmę samodzielnie.

Co MiCA daje Ci jako klientowi

Firma z zezwoleniem MiCA musi mieć zabezpieczenie – fundusze własne albo polisę ubezpieczeniową – co najmniej w wysokości minimalnego kapitału: od 50 000 do 150 000 euro w zależności od usług. Dla wymiany kryptowalut i przechowywania to 125 000 euro. Firma musi:

• działać uczciwie i w najlepszym interesie klienta;
• przekazywać jasne informacje i ostrzegać o ryzyku;
• chronić kryptowaluty klientów, także na wypadek swojej niewypłacalności, i nie używać ich na własny rachunek;
• najpóźniej do końca następnego dnia roboczego umieszczać pieniądze klientów w banku albo banku centralnym;
• przyjmować reklamacje bezpłatnie i według opublikowanej procedury.

Izba Administracji Skarbowej w Katowicach informuje, że firmy z zezwoleniem MiCA zostały pozytywnie ocenione przez organy nadzoru pod kątem zasad ochrony klientów. W tym samym komunikacie Izba podaje, że firmy bez zezwolenia należy traktować jako podmioty wysokiego ryzyka. Ich klienci mogą mieć mniejszą ochronę prawną i wyższe ryzyko utraty dostępu do swoich aktywów. Izba przypomina też, że kryptowaluty na rachunkach wszystkich firm świadczących usługi w zakresie kryptoaktywów nie są objęte gwarancjami państwa, w przeciwieństwie do depozytów bankowych.

ESMA zachęca klientów do sprawdzenia, czy ich serwis ma zezwolenie MiCA. Jeśli go nie ma, ESMA radzi działać bez zwłoki, w tym przenieść kryptowaluty do firmy z zezwoleniem albo do własnego portfela. Klienci podmiotów bez zezwolenia nie korzystają z ochrony MiCA, w tym z ochrony swoich aktywów.

Co MiCA oznacza dla USDT

Tether informuje, że USDT jest powiązany z dolarem w relacji jeden do jednego. Dlatego według definicji z MiCA USDT należy do tokenów będących e-pieniądzem. Taki token w UE może oferować publicznie emitent, który jest bankiem albo instytucją pieniądza elektronicznego, zgłosił white paper organowi nadzoru i go opublikował, a inne podmioty – tylko za jego pisemną zgodą. W pliku tokenów będących e-pieniądzem w rejestrze ESMA na 24 września 2026 r. figuruje USDC od Circle, brak natomiast wpisów dla Tethera ani USDT.

ESMA oczekuje, że firmy w UE przestaną oferować klientom stablecoiny, których emitent nie ma zezwolenia w UE, w tym wymieniać je na pieniądze lub inne kryptowaluty, gdy jest to oferta publiczna. Przechowywanie i przesyłanie takich tokenów nadal jest możliwe.

Jak sprawdzić firmę w rejestrze ESMA

Rejestr ESMA to publiczny wykaz firm z zezwoleniem MiCA. Składa się z pięciu plików CSV i jest aktualizowany raz w tygodniu. Jak sprawdzić firmę:

• otwórz stronę MiCA w serwisie ESMA i pobierz plik „Crypto-asset service providers”;
• znajdź wiersz z oficjalną nazwą rejestrową firmy;
• sprawdź, czy wśród krajów, w których firma zamierza świadczyć usługi, jest Polska (PL);
• sprawdź, czy pole daty cofnięcia zezwolenia jest puste.

Jeśli serwis nie podaje swojej oficjalnej nazwy rejestrowej albo nie ma jej w rejestrze, nie potwierdzisz, że posiada zezwolenie MiCA. Jak rozpoznać oszustów, przeczytasz w artykule „Jak nie dać się oszukać przy wymianie kryptowalut”.

Co zmieni się dalej

Od 10 lipca 2027 r. we wszystkich państwach UE będzie bezpośrednio stosowane unijne rozporządzenie w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy (AMLR). Przy transakcji okazjonalnej dostawca usług w zakresie kryptoaktywów będzie musiał ustalić i zweryfikować tożsamość klienta przy każdej kwocie, a od 1000 euro – w pełni sprawdzić klienta. Powiązane transakcje będą sumowane. Dostawcom usług w zakresie kryptoaktywów będzie zakazane prowadzenie anonimowych rachunków kryptoaktywów. O tym, jakie progi obowiązują teraz, przeczytasz w artykule o limicie wymiany kryptowalut bez KYC.

Polska ustawa o rynku kryptoaktywów wciąż nie została uchwalona. 8 września 2026 r. prezydent wniósł do Sejmu nowy projekt. Na 24 września nie miał on jeszcze numeru druku: został skierowany do zaopiniowania przez biura Sejmu i organy zewnętrzne, w tym KNF i NBP. Oficjalnej daty uchwalenia ustawy nie ma.

Najczęstsze pytania

Dane na 28 września 2026 r. To informacje ogólne, a nie porada prawna.